ڕۆژنامەنووس و ڕەخنەگری سیاسیهەواڵ · ڕاپۆرت · وتار

ڕێکخراوی ڕێگای ئازادی(LRJ)، یاداشت و داواکارییەکی فەرمی پێشکەش بە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و دەزگا بڕیاردەرەکانی بەریتانیا دەکات سەبارەت بە توندوتیژی لەسەر بنەمای ڕەگەزی، تاوانی ئەلیکترۆنی، بێسزامانەوە، و پەراوێزخستنی گەنجان لە عێراق و هەرێمی کوردستان

ڕێکخراوی ڕێگای ئازادی – ڕزگاری بۆ ماف و دادپەروەری (LRJ)، وەک یەکەم ڕێکخراوی سیاسی کوردی لە بەریتانیا (بەپێی میساقی یاسایی خۆی، LRJ Ltd کاردەکات)، وەک دەنگێکی سەربەخۆی داکۆکیکار لە مافەکانی مرۆڤ، یاداشتێکی فەرمی بەپەلەی پێشکەش بە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، فەرمانگەی دەرەوە، کۆمۆنوێڵس و گەشەپێدانی بەریتانیا (FCDO)، و دەزگا دیپلۆماسی و سیاسییە نێودەوڵەتییەکان کرد، کە باس لە پەرەسەندنی مەترسیداری ڕەگەزپەرستی دەکاتتوندوتیژی، تاوانی ئەلیکترۆنی، وەرینی ئازادییەکان، و کولتوری بێ سزایی لە عێراق و هەرێمی کوردستان.

یاداشتەکە ڕۆشنایی ورد دەخاتە سەر پاشەکشەی یاسایی و بەربەستەکانی ڕێگریکردن لە جێبەجێکردنی دەستوور و یاساکان کە مەبەست لێی پاراستنی مافەکانی هاوڵاتیانە. بەگوێرەی بەڵگەنامەکە، سەرەڕای بوونی بڕگە دەستوورییەکان لە عێراق (مادەکانی ١٤، ٢٢، ٢٩، و ٣٠) و یاسای ژمارە ٨ی ساڵی ٢٠١١ی بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی خێزانی لە هەرێمی کوردستان، کەلێنی جێبەجێکردنی بەرفراوان ماوەتەوە، هەروەها دامەزراوەکانی دەوڵەت شکستیان هێناوە لە پاراستنی کاریگەرانەی ژنان و کچان و گەنجان.

ئەو خاڵە سەرەکیانەی کە لە یاداشتەکەدا جەختیان لەسەر کراوەتەوە بریتین لە:
ژنکوژی و توندوتیژی: ١. بەردەوامی ئەو کوشتنانەی کە بە بیانووی "شەرەف" ئەنجام دەدرێن، و فشارخستنە سەر قوربانییەکان بەرەو خۆکوشتن.
تاوانی ئەلیکترۆنی (وەرگرتنی پارەی سێکسی): بەکارهێنانی پلاتفۆرمی سۆشیال میدیا بۆ ڕەشبگیریکردنی کچان بە وێنەی تایبەت، ئەمەش زۆرجار قوربانییەکان بەرەو خۆکوشتن یان کوشتن دەبات.
ئاشتەوایی خێڵەکی: ١. تاوانە گەورەکان لە دەرەوەی دادگاکان یەکلایی دەکرێنەوە، مافە یاساییەکانی قوربانییەکان زەوت دەکرێن.
پەراوێزخستنی گەنجان: بەرزبوونەوەی ڕێژەی بێکاری بۆ سەرووی 32% و نەبوونی ئازادی و بەرزبوونەوەی ڕێژەی خۆکوشتن لە نێو گەنجاندا.

لە یاداشتەکەدا، LRJ چەندین پێشنیار و داواکاری سەرەکی دەخاتە ڕوو کە ئاراستەی لایەنە پەیوەندیدارەکان کراوە:
چاکسازی یاسایی: هەڵوەشاندنەوەی دەستبەجێی مادەی 409 لە یاسای سزادانی عێراقی، و هەموارکردنەوەی یاسای تاوانە ئەلیکترۆنییەکان بەگوێرەی ستانداردەکانی CEDAW.
پاراستنی سەروەری دادوەری: ١. کۆتاییهێنان بە پەنابردن بۆ ئاشتەوایی خێڵەکی لە حاڵەتەکانی کوشتن و توندوتیژیدا.
مەرجدارکردنی هاوکاری نێودەوڵەتی: ڕێکخراوەکە بەشێوەیەکی فەرمی داوا لە فەرمانگەی دەرەوە و کۆمۆنوێڵس و گەشەپێدانی بەریتانیا و یەکێتی ئەوروپا دەکات، هەموو هاوکارییە دارایی و ئەمنییەکان و گەشەپێدان بۆ حکومەتی عێراق و هەرێمی کوردستان مەرجدار بکەن لەسەر جێبەجێکردنی چاکسازیی ڕاستەقینەی مافەکانی مرۆڤ و هەڵوەشاندنەوەی بڕگە جیاکاریەکان.
پاڵپشتیکردنی ژێرخانی و ئازادییەکان: ١. دامەزراندنی پەناگەی سەلامەت بۆ لێقەوماوان و کۆتایی هێنان بە هەراسانکردنی چالاکوانان و ڕۆژنامەنووسان و ڕەخساندنی هەلی کار و بەشداری سیاسی ئازاد بۆ گەنجان.

لە داخستنی یاداشتەکەدا، ڕێکخراوی ڕێگای ئازادی، پابەندبوونی بێوچانی خۆی بۆ بەدیهێنانی دادپەروەری و پاراستنی کەرامەتی مرۆڤ و بەرزڕاگرتنی مافەکانی ژنان و گەنجان دووپات کردەوە و بە فەرمی داوای کۆبوونەوەی ڕووبەڕووی لەگەڵ لیژنەکانی پەرلەمان و دەزگا دیپلۆماسییەکان کرد بۆ خستنەڕووی بەڵگەی زیاتر.

بابەتی دواتر بابەتی پێشتر